علت افت فشار خون هنگام دیالیز چیست؟

افت فشار خون یکی از شایع‌ترین مشکلاتی است که بیماران ممکن است در طول جلسه همودیالیز تجربه کنند. این عارضه معمولاً با علائمی مانند ضعف، سرگیجه، تعریق سرد، تهوع و گاهی گرفتگی عضلات همراه است و در موارد شدید می‌تواند باعث کاهش سطح هوشیاری بیمار شود.
در طول دیالیز، علاوه بر تصفیه خون، مایعات اضافی بدن نیز توسط دستگاه خارج می‌شوند. اگر حجم مایعی که از بدن خارج می‌شود بیش از توانایی بدن برای جبران آن باشد، حجم خون کاهش یافته و فشار خون افت می‌کند. به همین دلیل افت فشار خون بیشتر در بیمارانی مشاهده می‌شود که بین دو جلسه دیالیز مایعات زیادی مصرف کرده‌اند.

یکی از مهم‌ترین عوامل ایجاد افت فشار خون، افزایش وزن زیاد بین جلسات دیالیز است. هنگامی که بیمار مقدار زیادی آب و مایعات مصرف می‌کند، برای رسیدن به وزن خشک باید حجم بیشتری از مایع در مدت زمان کوتاهی خارج شود. این موضوع می‌تواند باعث کاهش ناگهانی فشار خون شود.
مصرف داروهای کنترل فشار خون قبل از شروع دیالیز نیز در برخی بیماران نقش مهمی در بروز این مشکل دارد. این داروها ممکن است اثر کاهنده فشار خون خود را در زمان دیالیز حفظ کنند و باعث شوند فشار بیمار بیش از حد کاهش پیدا کند.

بیمارانی که از بیماری‌های قلبی مانند نارسایی قلب، اختلال عملکرد بطن چپ یا بیماری عروق کرونر رنج می‌برند، بیشتر از سایر افراد در معرض افت فشار خون حین دیالیز قرار دارند. قلب این بیماران توانایی کمتری برای جبران تغییرات حجم خون دارد و به همین دلیل فشار خون آن‌ها راحت‌تر کاهش می‌یابد.
خوردن غذای سنگین در حین دیالیز نیز می‌تواند یکی از دلایل افت فشار باشد. پس از صرف غذا، بخشی از جریان خون برای کمک به هضم غذا به سمت دستگاه گوارش هدایت می‌شود و این مسئله ممکن است باعث کاهش فشار خون در برخی بیماران شود.

زمانی که فشار خون بیمار در طول دیالیز افت می‌کند، معمولاً تیم درمانی اقداماتی مانند کاهش سرعت برداشت مایع، تزریق سرم نرمال سالین و تنظیم وضعیت بیمار را انجام می‌دهد. در بسیاری از موارد این اقدامات باعث بازگشت فشار خون به محدوده طبیعی می‌شوند.

برای پیشگیری از افت فشار خون، بیماران باید مصرف نمک و مایعات را طبق توصیه پزشک محدود کنند و از افزایش وزن زیاد بین جلسات دیالیز جلوگیری نمایند. همچنین تنظیم صحیح وزن خشک و بررسی منظم وضعیت قلبی بیمار نقش مهمی در کاهش بروز این عارضه دارد.

اگرچه افت فشار خون حین دیالیز یکی از عوارض شایع این درمان محسوب می‌شود، اما با رعایت توصیه‌های پزشکی و انجام دیالیز به شکل صحیح می‌توان احتمال وقوع آن را تا حد زیادی کاهش داد و تجربه درمانی ایمن‌تری برای بیمار فراهم کرد